ไขปมร้อน! จดทะเบียน กะเพรา 4 พันธุ์ใหม่ ปลูก-ขายได้ไหม แบบไหนฝ่าฝืน
ไขข้อสงสัยปมร้อน! รัฐบาลยืนยันกรณีซีพีแรมจดทะเบียน “กะเพราพันธุ์ใหม่” ประชาชนยังปลูกและขายได้ปกติ ไม่ผูกขาดพันธุ์พื้นเมือง
จากกรณีที่มีกระแสความกังวลใจของเกษตรกรและประชาชน กรณีบริษัท ซีพีแรม จำกัด ยื่นขอจดทะเบียนคุ้มครองพันธุ์พืชใหม่ 4 สายพันธุ์ ในชื่อ “แก้วจุรี 01-04” จนเกิดความกังวลว่าอาจส่งผลกระทบต่อสิทธิในการปลูกและเก็บเมล็ดพันธุ์กะเพรานั้น
หน่วยงานภาครัฐนำโดย ร้อยเอกหญิงภัทร์ดารัสมิ์ ทองสลวยกร รองโฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรี และ นายกฤษ อุตตมะเวทิน รองปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ในฐานะโฆษกกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ได้ออกมาชี้แจง ยืนยันว่า “ไม่กระทบกะเพราพื้นเมือง และประชาชนยังคงปลูก–ขายได้ตามปกติ” โดยมีประเด็นสำคัญสรุปได้ดังนี้ครับ:
สรุปข้อเท็จจริงสำคัญ: ใครทำอะไรได้บ้าง?
- กะเพราพื้นเมืองและพันธุ์ทั่วไป ปลูก-ขายได้เสรี:
- การจดทะเบียนคุ้มครองพันธุ์พืชใหม่ (ตาม พ.ร.บ.คุ้มครองพันธุ์พืช พ.ศ. 2542) จะคุ้มครอง เฉพาะสายพันธุ์ที่ผ่านการวิจัยและพัฒนาขึ้นใหม่และได้รับใบอนุญาตเท่านั้น (เช่น พันธุ์แก้วจุรี 01-04)
- ประชาชนและเกษตรกรทั่วไป ยังคงสามารถปลูกกะเพราพื้นเมือง เก็บใบขาย นำไปประกอบอาหาร หรือขายผลผลิตเพื่อบริโภคได้ตามปกติทุกประการ โดยไม่ต้องซื้อเมล็ดพันธุ์จากบริษัทเอกชน และไม่ผิดกฎหมายแต่อย่างใด
- ข้อยกเว้นสำหรับพันธุ์ที่ได้รับความคุ้มครอง (เช่น พันธุ์แก้วจุรี):
- กฎหมายให้สิทธิผู้พัฒนาพันธุ์ในการควบคุม “การผลิตและจำหน่ายส่วนที่ใช้ขยายพันธุ์” เช่น เมล็ดพันธุ์ ต้นกล้า หรือกิ่งพันธุ์
- หากผู้อื่นต้องการนำพันธุ์ที่ได้รับความคุ้มครองไป ผลิตเพื่อจำหน่ายเชิงพาณิชย์ จะต้องได้รับอนุญาตจากผู้ทรงสิทธิก่อน
- อย่างไรก็ตาม ตามมาตรา 33 ของ พ.ร.บ.คุ้มครองพันธุ์พืชฯ ยังมีข้อยกเว้นให้เกษตรกรสามารถนำส่วนขยายพันธุ์ที่ตนผลิตขึ้นกลับไปเพาะปลูกต่อได้ภายใต้เงื่อนไขของกฎหมาย และสามารถนำไปศึกษา วิจัย หรือใช้โดยไม่มีวัตถุประสงค์ทางการค้าได้
- ข้อสังเกตจากภาคประชาชน (มูลนิธิชีววิถี – BioThai):
- ทาง BioThai และภาคประชาสังคมได้สะท้อนความกังวลเกี่ยวกับที่มาของงานวิจัยที่อาจใช้ทุนภาครัฐ รวมถึงผลกระทบหากประเทศไทยเข้าร่วมอนุสัญญา UPOV 1991 ซึ่งอาจทำให้กรอบสิทธิของเกษตรกรในการเก็บเมล็ดพันธุ์หรือแจกจ่ายมีความเข้มงวดมากขึ้น
- ในประเด็นนี้ รัฐบาลระบุว่า เปิดรับฟังความคิดเห็นอย่างรอบด้าน โดยกรมวิชาการเกษตรกำลังอยู่ในกระบวนการรับฟังความคิดเห็นเพื่อปรับปรุง พ.ร.บ.คุ้มครองพันธุ์พืช พ.ศ. 2542 ให้สอดคล้องกับบริบทประเทศ และคำนึงถึงสิทธิของเกษตรกร ความหลากหลายทางชีวภาพ และความมั่นคงทางอาหารเป็นสำคัญ
ช่องทางสำหรับผู้ที่ต้องการตรวจสอบข้อมูล: หากเกษตรกรหรือประชาชนมีข้อสงสัยเกี่ยวกับการจดทะเบียนพันธุ์พืช การปลูก หรือการจำหน่าย สามารถติดต่อสอบถามโดยตรงได้ที่ กองคุ้มครองพันธุ์พืช กรมวิชาการเกษตร โทรศัพท์ 02-940-7214 หรืออีเมล pvpo@doa.go.th
ช่องทางติดตามข่าวสาร The Facts News ข่าวจริง:
- Website : the-facts-news.com
- Facebook : The Facts News FB
- Twitter (X) : The Facts News TW
- Line Official Account : @057ywnqz หรือคลิก https://lin.ee/Zgh9WPnB
#กะเพรา #ซีพีแรม #กรมวิชาการเกษตร #กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ #สิทธิเกษตรกร #พ.ร.บ.คุ้มครองพันธุ์พืช #TheFactsNews #เดอะแฟกต์นิวส์ #ข่าวจริง
