สรุปจบที่เดียว 10 เรื่องต้องรู้มีอะไรบ้าง ก่อนสมัคร ”บัตรคนจน” รอบใหม่
ได้ฤกษ์ เปิดลงทะเบียนไปแล้ว สำหรับโครงการบัตรสวัสดิการแห่งรัฐ หรือบัตรคนจน รอบปี 2565 โดยการลงทะเบียนรอบใหม่นี้มีการปรับเกณฑ์ เข้มข้นจากเดิม เพื่อป้องกันคนจนกำมะลอ จนไม่จริงเข้ามามั่วนิ่ม ดังนั้น เพื่อความเข้าใจที่ถูกต้อง ทีมข่าว The FACTS ข่าวจริง ขอสรุป 10 เรื่องต้องรู้ ให้ได้อ่านกัน
1. คนเก่า-คนใหม่ต้องลงใหม่ทั้งหมด
การเปิดลงทะเบียนรอบนี้ กระทรวงการคลังชี้แจงว่าจะเป็นการลงทะเบียนใหม่ทั้งหมด ดังนั้น ผู้มีบัตรสวัสดิการแห่งรัฐในปัจจุบัน 13.3 ล้านคน หรือคนที่ไม่เคยมีบัตรคนจนมาก่อน ต้องมาลงทะเบียนเก็บข้อมูลใหม่ทุกคน โดยเริ่มลงทะเบียนได้ตั้งแต่ 5 ก.ย.-19 ต.ค.นี้ ตลอด 45 วัน ไม่มีจำกัด ไม่มีเต็ม ขอแค่คุณสมบัติตรงสเป็กก็พอ
2.ลงทะเบียนได้ช่องทางไหน
ช่องทางลงทะเบียน มีให้เลือก 2 แบบ ได้ทั้งลงแบบออนไลน์ และเดินทางไปจุดบริการด้วยตัวเอง โดยการลงทะเบียนผ่านออนไลน์ทำได้ทางเว็บไซต์ https://บัตรสวัสดิการแห่งรัฐ.mof.go.th หรือ https://welfare.mof.go.th ส่วนการลงทะเบียนด้วยตัวเอง สามารถลงได้ผ่านหน่วยงานรับลงทะเบียนใกล้บ้านจาก 7 พันแห่ง ได้แก่ สาขาของธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร (ธ.ก.ส.) ธนาคารออมสิน ธนาคารกรุงไทย สำนักงานคลังจังหวัด 76 จังหวัดทั่วประเทศ สังกัดกรมบัญชีกลาง ที่ว่าการอำเภอ 878 อำเภอทั่วประเทศ สำนักงานเขตกรุงเทพมหานคร 50 เขต และศาลาวาการเมืองพัทยา
3.เข้มเกณฑ์คุณสมบัติรอบใหม่
อย่างไรก็ตามการลงทะเบียนรอบนี้ กระทรวงการคลังได้ปรับเกณฑ์คุณสมบัติการคัดกรองให้เข้มงวดขึ้นกว่าเดิม โดยนอกจากเกณฑ์คุณสมบัติพื้นฐานทั่วไป เช่น ต้องมีอายุเกิน 18 ปี มีรายได้หรือทรัพย์สินไม่เกิน 1 แสนบาทต่อปี ตลอดจนมีกรรมสิทธิ์ในที่อยู่อาศัยและที่ดินไม่เกินกำหนดแล้ว
ส่วนเกณฑ์ใหม่ที่กระทรวงการคลังเพิ่มเข้ามา อาทิ การเพิ่มเกณฑ์รายได้เฉลี่ยของครัวเรือนไม่เกิน 1 แสนบาท รวมถึงการนำหนี้สินเข้ามาพิจารณาในเกณฑ์ โดยจะต้องไม่มีบัตรเครดิต ไม่มีวงเงินกู้เกินกำหนด เช่น วงเงินกู้สำหรับที่อยู่อาศัยรวมไม่เกิน 1.5 ล้านบาท หรือกู้ซื้อรถไม่เกิน 1 ล้านบาทด้วย

- เกณฑ์วัดความโสด-รายได้ครัวเรือน
การวัดรายได้ครัวเรือน และความโสด กระทรวงการคลังให้คำตอบว่า การดูความโสดให้ดูที่ทะเบียนสมรสเป็นหลัก หากใครจดทะเบียนถือให้มีครอบครัวและต้องนำรายได้ของสมาชิกทั้งครัวเรือนมาเฉลี่ยกัน แต่หากอยู่กินด้วยกันแต่ไม่ได้จดทะเบียนสมรส ให้ถือว่ายังเป็นโสด ไม่ต้องใช้เกณฑ์รายได้ครัวเรือนมาคำนวณ ขณะเดียวกันยังมีข้อปลีกย่อยเพิ่มด้วยว่า หากครอบครัวไหนมีลูกที่อายุยังไม่เกิน 18 ปีให้ถือเป็นสมาชิกครอบครัว และนำมาหารเฉลี่ยรายได้ครัวเรือนด้วย
ยกตัวอย่าง หากพ่อ-แม่มีลูก อายุต่ำกว่า 18 ปี 2 คน เท่ากับครอบครัวนั้นจะมีสมาชิก 4 คน ซึ่งถ้าพ่อทำงานคนเดียวมีรายได้ 2 แสน แม่ไม่มีรายได้จะต้องนำรายได้ 2 แสน มาหาร 4 คน เฉลี่ยตกคนละ 5 หมื่นบาท เท่ากับว่าแม่มีโอกาสได้รับบัตรคนจนคนเดียว แต่พ่อจะไม่ได้เพราะรายได้ส่วนตัวเกิน 1 แสน ส่วนลูกก็ไม่ได้เพราะอายุไม่ถึง 18 ปี ในทางกลับกัน หากครอบครัวไหนมีลูกอายุเกิน 18 ปีไปแล้ว ไม่ต้องนำลูกมาหารเฉลี่ยรายได้ เพราะจะนับให้ลูกแยกไปเป็นครอบครัวใหม่แทน
- คนโสดลงทะเบียนทางไหนดี
ต่อมาเป็นเรื่องอีกสำคัญ ที่กระทรวงการคลังกำชับค่อนข้างเยอะ คือ ขั้นตอนการลงทะเบียน โดยผู้ที่มีสถานะเป็นโสด แนะนำให้ลงทะเบียนผ่านเว็บไซต์ โดยไม่ต้องนำเอกสารไปยื่นที่หน่วยงานรับลงทะเบียน ขอเพียงให้กรอกข้อมูลตามแบบฟอร์มในเว็บไซต์จะต้องใช้ข้อมูลจากบัตรประจำตัวประชาชนในการกรอกข้อมูล และข้อมูลอื่น ๆ ที่กำหนด เมื่อลงทะเบียนตามขั้นตอนเสร็จสมบูรณ์แล้ว ระบบจะแสดงข้อความว่า กระทรวงการคลังได้รับข้อมูลการลงทะเบียนของท่านครบถ้วนแล้ว ขอให้ผู้ลงทะเบียนเข้ามาตรวจสอบสถานะการลงทะเบียน ผ่านเว็บไซด์อีกครั้ง โดยกดปุ่ม ตรวจสอบสถานการณ์ลงทะเบียน ซึ่งจะทราบผลการลงทะเบียนในวันศุกร์ของสัปดาห์ถัดไป

- คนมีครอบครัวไปทางไหนเวิร์ก
ส่วนคนที่มีครอบครัว กระทรวงการคลังแนะนำว่า สามารถลงทะเบียนผ่านเว็บไซต์ได้เช่นเดียวกัน แต่เมื่อลงทะเบียนผ่านเว็บไซต์เสร็จสมบูรณ์แล้วจะต้องพิมพ์แบบฟอร์มลงทะเบียนที่มีข้อมูลครบถ้วน พร้อมทั้งลงลายมือชื่อในเอกสารให้ครบถ้วนทั้งผู้ลงทะเบียนและสมาชิกในครอบครัว เพื่อนำไปยื่น ณ หน่วยงานรับลงทะเบียน ซึ่งจะต้องแสดงบัตรประจำตัวประชาชนตัวจริงของผู้ลงทะเบียน
รวมถึงสำเนาบัตรประจำตัวประชาชนของคู่สมรสและบุตรพร้อมลงลายมือชื่อในกรณีที่คู่สมรส และบุตรไม่ได้เดินทางมาแสดงตัวที่หน่วยงานรับลงทะเบียน อย่างไรก็ดี หากคู่สมรสและบุตรของผู้ลงทะเบียนเดินทางมาแสดงตัว ณ หน่วยงานรับลงทะเบียน พร้อมแสดงบัตรประจำตัวประชาชนก็จะไม่จำเป็นต้องใช้สำเนาบัตรประจำตัวประชาชนของคู่สมรสและบุตรของผู้ลงทะเบียน ดังนั้น จะให้ดีสำหรับคนที่มีครอบครัว แนะนำให้เดินทางมาลงทะเบียนที่จุดให้บริการจะดีกว่าทางออนไลน์ เพราะต้องมีการยื่นหลักฐานเอกสารอีกพอสมควร
- แนะนำวิธีลงทะเบียนผู้พิการ-ผู้สูงอายุ
กรณีผู้ลงทะเบียน เป็นผู้พิการ ผู้ป่วยติดเตียง หรือผู้สูงอายุที่ไม่สามารถเดินทางมาลงทะเบียนได้ด้วยตนเอง คลังได้อนุโลมสามารถมอบอำนาจให้ผู้อื่นมาลงทะเบียนแทนได้ โดยให้ดาวน์โหลดแบบฟอร์มการลงทะเบียนและหนังสือมอบอำนาจสามารถได้จากเว็บไซต์ของโครงการฯ หรือจะรอไปลงทะเบียนในหน่วยให้บริการใกล้บ้าน ซึ่งในปีนี้ได้มีการจัดจุดรับลงทะเบียนเคลื่อนที่ลงไปถึงระดับตำบล โดยมีนายอำเภอแต่ละแห่งคอยดูแล รวมถึงยังได้เปิดรับเด็กจบใหม่ที่ยังว่างงาน 3-4 หมื่นอัตรา มาช่วยดูแลการลงทะเบียนให้เกิดความสะดวกยิ่งขึ้น
8.เลิกแจกบัตรคนจนให้ใช้บัตรประชาชนแทน
การเปิดลงทะเบียนสวัสดิการแห่งรัฐรอบใหม่นี้ กระทรวงการคลังจะไม่มีการแจกบัตรคนจนให้แล้ว โดยคนที่ผ่านการตรวจสอบ และยืนยันตัวตนเสร็จ จะสามารถใช้สิทธิสวัสดิการแห่งรัฐ ผ่านบัตรประชาชนได้แทน ดังนั้น จึงขอประชาสัมพันธ์ให้ประชาชนที่บัตรประชาชนหมดอายุ หรือมีบัตรประชาชนรุ่นเก่าที่ไม่ใช่แบบสมาร์ทการ์ด ให้รีบไปเปลี่ยนเป็นบัตรรุ่นใหม่เพื่อให้ใช้สิทธิได้ด่วน

- ไทม์ไลน์เช็กสิทธิ-เริ่มใช้เงิน
ไทม์ไลน์การลงทะเบียนบัตรคนจนรอบใหม่ ซึ่งเริ่มเปิดตั้งแต่วันที่ 5 ก.ย.– 19 ต.ค. 65 รวม 45 วัน ซึ่งเมื่อใครลงทะเบียนเสร็จ จะมีการทยอยประกาศผลการลงทะเบียนและตรวจสอบข้อมูลได้ในเดือนก.ย.65 หากข้อมูลใครไม่ถูกต้องก็สามารถแจ้งแก้ไขได้ จากนั้นกำหนดประกาศผลการพิจารณาว่า ใครผ่าน หรือไม่ผ่านช่วงเดือนม.ค.66 และสำหรับผู้ผ่านการคัดเลือกจะต้องไปยืนยันตัวตนที่ธนาคารกรุงไทย ออมสิน และธ.ก.ส.ส่วนคนที่ไม่ผ่านก็มีสิทธิอุทธรณ์ได้ แต่กระทรวงการคลังยังไม่กำหนดว่าจะเริ่มใช้สวัสดิการรอบใหม่ได้วันไหน จะต้องรอฟังประกาศอีกครั้ง รวมถึงสวัสดิการต่างๆ ก็จะต้องรอพิจารณาว่ารอบนี้จะแจกเท่าไร แค่ไหน
- บัตรคนจนรอบปัจจุบัน ใช้สิทธิถึงเมื่อไร
ผู้ถือบัตรคนจนในปัจจุบัน ที่กำลังสงสัยว่าระหว่างนี้จะยังใช้สิทธิได้หรือไม่ กระทรวงการคลังได้ชี้แจงแล้วว่า ในช่วงเวลาที่มีการเปิดรับลงทะเบียนรอบใหม่ คนที่ถือบัตรเก่ายังคงได้รับสวัสดิการอย่างต่อเนื่อง จนกว่าจะมีการประกาศให้เริ่มใช้สวัสดิการสำหรับผู้ได้รับสิทธิรอบใหม่ รวมถึงคลังยังได้ขยายเวลาการหมดอายุบนหน้าบัตร ออกไปด้วย ดังนั้น ผู้ที่ถือบัตรในปัจจุบันยังคงได้รับสวัสดิการเหมือนเดิม และสามารถใช้สิทธิได้เหมือนเดิมทุกประการ จนกว่าจะมีการประกาศให้เริ่มใช้สวัสดิการรอบใหม่ ซึ่งกระทรวงการคลังจะประกาศให้ทราบอีกครั้ง
ขอบคุณภาพ เว็บไซต์ บัตรคนจน กระทรวงการคลัง

