ระวังหน้าพัง ดินสอพองปลอม’ระบาดช่วงสงกรานต์
สงกรานต์นี้ เตือนภัย ‘ดินสอพองปลอม’ อันตรายต่อสุขภาพ หน้าพัง คลื่นไส้ อาเจียน พบขายเกลื่อนในท้องตลาดถึง 42.6% พร้อมแนะวิธีเช็กของแท้
นางสาวศุภมาส อิศรภักดี รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรม (อว.) เปิดเผยว่า เทศกาลสงกรานต์นี้ ขอให้ใช้ ‘ดินสอพอง’ ที่มีคุณภาพเพื่อความปลอดภัย พร้อมมอบหมายกรมวิทยาศาสตร์บริการ สุ่มตรวจคุณภาพ พบ ‘ดินสอพองปลอม’ 42.6% ใช้ยิปซัมหรือแคลเซียมซัลเฟตเป็นองค์ประกอบหลัก ชี้เป็นอันตรายต่อสุขภาพ
ทั้งนี้ ประชาชนที่จะเล่นสนุกและทำกิจกรรมใน เทศกาลสงกรานต์ 2567 นี้ว่า ประเพณีนิยมนอกจากการสาดน้ำก็คือการประแป้งด้วย ‘ดินสอพอง’ ซึ่งเป็นเอกลักษณ์จากภูมิปัญญาท้องถิ่นในการคลายร้อนของไทย ทางกระทรวง อว. เล็งเห็นถึงความสำคัญของการใช้ดินสอพองที่มีคุณภาพตามมาตรฐาน เพื่อให้มั่นใจถึงความปลอดภัยของผู้ใช้ทุกคน จึงได้มอบหมายให้ กรมวิทยาศาสตร์บริการ (วศ.) กระทรวง อว. สำรวจคุณภาพของดินสอพองที่วางขายในท้องตลาด และแนะนำวิธีการตรวจสอบเพื่อให้มั่นใจว่าเป็นดินสอพองของแท้ ไม่เป็นอันตรายต่อสุขภาพของประชาชน
ด้าน นายแพทย์รุ่งเรือง กิจผาติ อธิบดีกรมวิทยาศาสตร์บริการ เผยว่า ดินสอพอง ของแท้จะผลิตมาจากดินมาร์ล หรือปูนมาร์ล (Marl) ที่มีแคลเซียมคาร์บอเนตเป็นส่วนประกอบหลัก ทว่าเมื่อเจ้าหน้าที่ลงพื้นที่ไปตรวจสอบท้องตลาดที่มีการวางขายดินสอพองอยู่ในขณะนี้ เพื่อเตรียมรับเทศกาลสงกรานต์ 2567 กลับพบว่า ยังมีดินสอพองปลอมถึงร้อยละ 42.6 ที่มียิปซัม หรือ แคลเซียมซัลเฟตเป็นองค์ประกอบหลัก
ทั้งนี้ หากฝุ่นยิปซัมนี้เข้าไปในระบบทางเดินหายใจ อาจทำให้เกิดอาการภูมิแพ้, เจ็บคอ, ระคายเคือง, จมูกอักเสบ, ปอดบวม และถึงขั้นหายใจลำบาก และถ้าหากสัมผัสถูกผิวหนังก็จะทำให้เกิดการระคายเคือง, คัน, เป็นผื่นหรือลมพิษขึ้นได้ ซึ่งแต่ละอาการก็ขึ้นอยู่กับความไวของผิวต่อสารเคมีแต่ละบุคคล
“ประชาชนสามารถตรวจสอบ ดินสอพองปลอม และ ดินสอพองแท้ ได้ด้วยตนเอง โดยการใช้ น้ำมะนาว หรือ น้ำส้มสายชู หยดลงไปในดินสอพอง หากมันทำปฏิกิริยากับกรดที่อยู่ในน้ำส้มสายชูหรือน้ำมะนาวแล้ว ดินสอพอง เกิดฟองฟู่ นั่นแสดงว่าเป็นดินสอพองของแท้ แต่หากไม่เกิดปฏิกิริยาใด ๆ เลยในระหว่างการทดสอบ แสดงว่าเป็น ดินสอพองปลอม”
นอกจากนี้ จากการตรวจสอบเพิ่มเติมมาจากห้องปฏิบัติการวิทยาศาสตร์ พบว่า ดินสอพองที่สุ่มมาจำนวนร้อยละ 48 มีจำนวนแบคทีเรีย ยีสต์และรา มากกว่า 1,000 โคโลนีต่อตัวอย่าง 1 กรัม ซึ่งถือว่าเกินกว่าเกณฑ์ที่กำหนด อีกทั้งยังพบเชื้อที่ก่อให้เกิดโรคทางผิวหนัง Clostridium spp. และเชื้อที่ก่อโรคอาหารเป็นพิษ Staphylococcus aureus ด้วย
“หากเชื้อโรคเหล่านี้เข้าสู่ร่างกาย อาจทำให้เกิดอาการคลื่นไส้, อาเจียน, วิงเวียน จนถึงขั้นติดเชื้อได้เลย และในกรณีที่เชื้อโรคเหล่านี้เข้าสู่ร่างกายในปริมาณมากก็อาจทำให้เกิดการติดเชื้อในกระแสเลือด และติดเชื้อในเนื้อเยื่ออ่อน ซึ่งนั่นอาจเป็นอันตรายถึงชีวิต โดยเฉพาะกับผู้ที่มีปัญหาด้านสุขภาพ เช่น ผู้สูงอายุ, ผู้ป่วยโรคเบาหวานและมีแผล รวมถึงผู้ป่วยที่มีปัญหาภูมิคุ้มกันผิดปกติด้วย”
ดังนั้น หากจำเป็นต้องใช้ดินสอพองเล่นสงกรานต์ ควรระวังอย่าให้เข้าจมูกหรือปาก หรือหากมีบาดแผลที่ผิวหนังควรหลีกเลี่ยงการใช้หรือเล่นดินสอพองไปก่อน นอกจากนั้นแล้วประชาชนควรสังเกตบรรจุภัณฑ์ที่ห่อหุ้มผลิตภัณฑ์ว่าอยู่ในสภาพที่สมบูรณ์ดีหรือไม่ หากเป็นแบบซองหรือแบบกระปุกพลาสติก ก็ควรเลือกบรรจุภัณฑ์ที่ปิดสนิท สะอาด ไม่ชำรุดหรือฉีกขาด พร้อมกับอย่าลืมตรวจสอบฉลากด้วยว่ามีส่วนประกอบ ชื่อแหล่งที่ผลิตและเครื่องหมายการค้าที่ได้รับการรับรองมาตรฐานจาก อย. หรือเครื่องหมาย OTOP ที่รับรองมาตรฐานว่าเป็นผลิตภัณฑ์ชุมชน (มผช.)
