เตือนอันตราย “ไซยาไนด์” แนะวิธีเอาตัวรอด หากสูด-กินเข้าไป
แพทย์ศิริราช เตือนภัย อันตราย “ไซยาไนด์” กิน – หายใจเข้าไปเล็กน้อย ถึงขั้นเสียชีวิต พร้อมแนะวิธีเอาตัวรอดจากอันตราย
จากกรณีพบการเสียชีวิตอย่างปริศนา โดยตำรวจได้จับกุมผู้ต้องหาพร้อมของกลางขวดไซยาไนด์นั้น ศ.นพ.มานพ พิทักษ์ภากร หัวหน้าศูนย์วิจัยการแพทย์แม่นยำ คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล โพสต์ข้อความผ่านทางทวิตเตอร์@manopsi โดยระบุว่า ไซยาไนด์ (CN) เป็นสารที่อันตรายร้ายแรงมาก ออกฤทธิ์ยับยั้งเอ็นซัยม์ Cytochrome C Oxidase หรือ Complex IV ใน electron transport chain ใน mitochondria ส่งผลให้เซลล์ไม่สามารถทำ oxidative phosphorylation (OXPHOS) เสมือนขาดออกซิเจนรุนแรงในระดับเซลล์ทั้งที่ oxygen ในเลือดปกติ
ทั้งนี้ ปริมาณ CN ขนาดถึงตาย (lethal dose) ต่ำมาก กินไม่ถึง 200mg หรือหายใจเอาแก๊สเข้มข้นเพียง 270 ppm (หนึ่งส่วนในล้านส่วน) ก็จบเห่ อาการผู้ได้รับ CN จะเหมือนคนหมดสติหัวใจหยุดเต้นเฉียบพลันเพราะอวัยวะทั่วร่างขาดออกซิเจน เลือดเป็นกรดรุนแรง
ยาต้านพิษ CN คือ hydroxocobalamin (Vitamin 12a) ถ้าทราบเร็วหรือมีข้อสงสัยว่าถูกพิษจะได้ผลดี ยาออกฤทธิ์จับ CN เป็น cyanocobalamine ซึ่งหมดฤทธิ์แล้วขับออกทางไตได้ ยามีผลข้างเคียงน้อย แต่ถ้าเพิ่งกินเข้าไปและยังมีสติต้องรีบไป โรงพยาบาล แจ้งข้อมูล แล้วเอาภาชนะใส่สารพิษไปด้วย
