เปิด 15 กลโกง ภัยซื้อขายออนไลน์ รู้ไว้ไม่ตกเป็นเหยื่อ

เมื่อวันที่ 21 ม.ค. 2565 ศูนย์ช่วยเหลือและจัดการปัญหาออนไลน์ 1212 โอซีซี  ได้สรุปสถิติการร้องเรียนออนไลน์ในปี 64 พบว่า ปัญหาร้องเรียนมากสุด คือ ปัญหาซื้อขายทางออนไลน์ 37,584 เรื่อง  เฉลี่ย 3,132 เรื่อง/เดือน และตามมาด้วย เว็บไซต์ผิดกฎหมาย 11,476 เรื่อง ปัญหาอื่นๆ สอบถามข้อสงสัย 3,200 เรื่อง  ภัยคุกคามไซเบอร์ 1,667 เรื่อง และข้อสงสัยด้าน ก.ม.ไอซีที 421 เรื่อง

สำหรับรูปแลลปัญหาการร้องเรียนซื้อขายทางออนไลน์ 80% คือ ไม่ได้รับสินค้า และสินค้าไม่ตรงตามข้อตกลง (สินค้าไม่ตรงปก) โดยสินค้าที่มีการร้องเรียนมากสุด ได้แก่ อุปกรณ์ไอทีและสินค้าแฟชั่น สัดส่วน 50% ส่วนช่องทางการซื้อขาย ที่ถูกร้องเรียน มากที่สุด คือ เฟซบุ๊ก 82.1% ตามมาด้วย เว็บไซต์ อินสตาแกรม แพลตฟอร์มอี-มาร์เก็ตเพลส ไลน์ และทวิตเตอร์ ตามลำดับ 

นอกจากนี้ ยังได้รวบรวมรูปแบบการฉ้อโกงต่างๆ ที่เกิดขึ้นในการซื้อขายสินค้าทางออนไลน์ ประกอบด้วย 15 เรื่อง ดังนี้ 

1. การซื้อสินค้าแบบผ่อนชำระ มักเกิดเหตุกับสินค้าราคาสูง เช่น ทองคำ โทรศัพท์มือถือ
2. การกดดันให้โอนเงิน มิจฉาชีพมักแฝงตัวขายสินค้าบนแพลตฟอร์มอี-มาร์เก็ตเพลสซึ่งเป็นที่นิยม และกดดันให้ลูกค้าโอนเงินทันที โดยอ้างว่าสินค้ามีน้อยและมีลูกค้ารายอื่นกำลังสนใจ
3. ใช้สถานการณ์ที่กำลังเป็นกระแส (Hot issue) เป็นช่องการฉ้อโกง โดยเฉพาะการแพร่ระบาดของโควิด มีการหลอกขายแอลกอฮอล์ หน้ากากอนามัย เครื่องวัดค่าออกซิเจน ชุดตรวจ ATK เป็นต้น และล่าสุดขยายมาถึงสินค้ายอดนิยมยุค New normal ได้แก่ ต้นไม้ด่าง
4. การฉ้อโกงผ่าน Social Media สินค้าที่พบปัญหานี้ส่วนใหญ่เป็นสินค้าแบรนด์เนม และมีมูลค่าความเสียหายสูง
5. การแลกเปลี่ยนสิ่งของผ่าน App แลกเปลี่ยนสิ่งของ ส่วนใหญ่ไม่ได้รับตามที่ตกลงกันไว้ และถูกบล็อกช่องทางการติดต่อหลังจบการแลกเปลี่ยน
6. การซื้อสินค้าจากแพลตฟอร์มต่างประเทศ โดยสั่งซื้อสินค้านำเข้าผ่านแพลตฟอร์มด้านนี้โดยตรง แต่ได้รับสินค้าชำรุด
7. การซื้อสินค้าแบบ Pre-order โอนเงินแล้วไม่ได้รับสินค้า
8. การถูกฉ้อโกงจากวิธีเก็บเงินปลายทาง ได้รับสินค้าปลอม
9. การแอบอ้างเป็นตัวแทนจำหน่ายสินค้า พบบ่อยคือสินค้าในกลุ่มเครื่องใช้ไฟฟ้า และโทรศัพท์มือถือแต่เมื่อโอนเงินแล้วไม่ได้รับสินค้า
10. การใช้บัญชีที่สวมรอย หลอกลวงให้โอนเงิน
11. พนักงานขนส่งสินค้า ติดต่อให้ชำระเงินค่าสินค้า อ้างว่ามีสินค้าที่ถูกจัดส่งมาจากต่างประเทศ ต้องชำระค่าธรรมเนียมก่อนรับสินค้า
12. การประมูลสินค้าผ่านเว็บไซต์ เงื่อนไขคือผู้ประมูลจะต้องเติมเงินก่อนการประมูลแต่หลังจากเติมเงิน ทางแอดมินเพจ แจ้งว่าไม่สามารถประมูลได้โดยอ้างเหตุผลต่างๆ และผู้เสียหายไม่ได้รับเงินที่โอนเติมเงินคืน
13. การแจกสินค้าฟรี แต่เรียกเก็บเงินค่าจัดส่ง โอนเงินแล้วไม่ได้รับสินค้า
14. การซื้อสินค้าประเภทผลไม้ตามฤดูกาล และไม่ได้รับสินค้าตามที่ตกลงกันไว้
15. การหลอกลวงจากการซื้อสินค้าประเภทเครื่องขุดเหรียญดิจิทัล ได้รับของไม่ตรงกับที่ตกลงกันไว้

อย่างไรก็ดี หากประชาชนประสบปัญหาจากการซื้อขายสินค้าออนไลน์ สามารถร้องเรียน ขอคำปรึกษา หรือแจ้งเบาะแสเข้ามาได้ที่ศูนย์ช่วยเหลือและจัดการปัญหาออนไลน์ 1212 OCC โดยสามารถติดต่อผ่านช่องทาง ดังนี้ สายด่วนโทร. 1212 อีเมล 1212@mdes.go.th เว็บไซต์ 1212OCC.com เพจเฟซบุ๊ก : ข้อมูลข่าวสาร 1212 OCC และสำนักงานสถิติจังหวัดทั่วประเทศ ซึ่งทางศูนย์ฯ จะประสานงานไปยังหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเพื่อร่วมแก้ปัญหาโดยเร็วที่สุด