คุ้ม-ไม่คุ้ม ผ่าดีลการค้า ART ไทย-สหรัฐ แลกลดภาษี ไทยเสียอะไรบ้าง
เปิดดีล ART ไทย-สหรัฐฯ “ลดภาษี 19% รักษาตลาดส่งออก 2.37 ล้านล้าน” กับ “ราคาที่ไทยต้องจ่าย” เอาอะไรไปแลกบ้าง?
.
ภายหลังที่ นายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรี ลงนามในแถลงการณ์ร่วมว่าด้วยความตกลงการค้าต่างตอบแทน (Agreement on Reciprocal Trade: ART) ร่วมกับ ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ แห่งสหรัฐอเมริกา ณ กรุงมะนิลา ประเทศฟิลิปปินส์ ประเด็นดังกล่าวได้กลายเป็นกระแสวิพากษ์วิจารณ์อย่างกว้างขวางในสังคม โดยเฉพาะความกังวลต่อถ้อยแถลงของผู้นำสหรัฐฯ ที่ระบุว่าไทยจะยกเลิกภาษีศุลกากร 100% ให้แก่สินค้าสหรัฐฯ และขจัดอุปสรรคทางการค้าที่ไม่ใช่ภาษี ซึ่งส่งผลให้รัฐบาลไทยและกระทรวงพาณิชย์ต้องเร่งชี้แจงข้อเท็จจริงเพื่อทำความเข้าใจต่อสาธารณชน
จากการตรวจสอบสาระสำคัญของกรอบข้อตกลงและคำชี้แจงของหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง สามารถสรุปที่มา เงื่อนไข และผลกระทบเชิงลึกได้ดังนี้
.
- ที่มาและความจำเป็น: ทำไมไทยต้องเจรจาดีล ART?
สหรัฐอเมริกาถือเป็นตลาดส่งออกอันดับหนึ่งที่สำคัญที่สุดของไทย โดยข้อมูลในปี 2568 ระบุว่าไทยส่งออกสินค้าไปสหรัฐฯ คิดเป็นมูลค่าสูงถึง 2.37 ล้านล้านบาท และเชื่อมโยงกับการจ้างงานในภาคการผลิตและการส่งออกของคนไทยกว่า 1.25 ล้านคน ขณะเดียวกัน ไทยเป็นฝ่ายเกินดุลการค้ากับสหรัฐฯ สูงถึง 46,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ (ราว 1.5 ล้านล้านบาท) ซึ่งสูงเป็นอันดับ 11 ของโลก
เมื่อรัฐบาลประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ เดินหน้านโยบายลดการขาดดุลการค้าและขู่เรียกเก็บภาษีนำเข้าจากไทยในอัตราสูงถึง 36% รัฐบาลไทยตั้งแต่ชุดที่ผ่านมา (นำทีมเจรจาโดยนายพิชัย ชุณหวชิร) จนถึงรัฐบาลชุดปัจจุบัน (สานต่อและปิดดีลโดยนางศุภจี สุธรรมพันธุ์ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์) จึงจำเป็นต้องเร่งเจรจาต่อรอง จนสหรัฐฯ ยอมปรับลดอัตราภาษีต่างตอบแทนให้กับไทยลงมาอยู่ที่ 19% เพื่อให้สินค้าส่งออกของไทยยังสามารถแข่งขันกับประเทศเพื่อนบ้านในภูมิภาคได้
.

.
- ไขข้อข้องใจ: สินค้าสหรัฐฯ จะทะลักเข้าไทย “ภาษี 0% ทันที” จริงหรือไม่?
กระทรวงพาณิชย์และรัฐบาลไทยยืนยันชัดเจนว่า ยังไม่มีการลดภาษีให้สินค้าสหรัฐฯ ทันทีในขณะนี้ สินค้าทุกชนิดของสหรัฐฯ ที่นำเข้ามายังประเทศไทยยังคงต้องเสียภาษีศุลกากรในอัตราเดิมทั้งหมด เนื่องจากการลงนามที่ฟิลิปปินส์เป็นเพียงการรับรองกรอบข้อตกลงเบื้องต้นในหลักการเท่านั้น
- ไทม์ไลน์ก่อนมีผลบังคับใช้: การปรับลดภาษีจะเกิดขึ้นได้ก็ต่อเมื่อผ่านกระบวนการทางกฎหมายในประเทศครบถ้วน ตั้งแต่การปรับปรุงถ้อยคำทางกฎหมาย การขอความเห็นชอบจากคณะรัฐมนตรี (ครม.) การจัดทำประชาพิจารณ์รับฟังความคิดเห็นจากประชาชน การพิจารณาให้ความเห็นชอบจากรัฐสภา ไปจนถึงการแก้ไขกฎหมายลูกที่เกี่ยวข้อง ซึ่งกระบวนการทั้งหมดคาดว่าจะต้องใช้เวลาอีกประมาณ 1–2 ปี
- ความจริงเรื่องการเปิดตลาด 99%: รัฐบาลชี้แจงว่ากรอบการเปิดตลาดในสัดส่วน 99% (ครอบคลุมสินค้ากว่า 10,000 รายการ) ไม่ใช่การปล่อยเสรีแบบไร้การควบคุม แต่เป็นการเปิดให้กับสินค้าที่ไทยไม่ได้ผลิตเอง ผลิตได้ไม่เพียงพอต่อความต้องการในประเทศ หรือเป็นรายการสินค้าที่ไทยเปิดเสรีภาษี 0% ให้กับคู่ค้าอื่น (เช่น จีน ออสเตรเลีย) อยู่แล้ว รวมถึงสินค้าเกษตรที่สหรัฐฯ ไม่ได้เพาะปลูก (เช่น ลำไย ปลานิล) ซึ่งในทางปฏิบัติจะช่วยเพิ่มทางเลือกในการนำเข้าวัตถุดิบราคาถูกลงให้แก่ผู้ประกอบการไทย
.
- “ราคาที่ไทยต้องจ่าย”: 5 เงื่อนไขหลัก และข้อตกลงสั่งซื้อเพิ่ม
เพื่อให้ได้มาซึ่งเพดานภาษี 19% ประเทศไทยมีข้อผูกมัดที่ต้องแลกเปลี่ยนภายใต้กรอบข้อตกลง ART แบ่งออกเป็น 2 ส่วนสำคัญ ดังนี้:
ส่วนที่ 1: เงื่อนไขการเปิดตลาดและปรับปรุงกฎระเบียบ 5 ด้าน
- ด้านเกษตรและอาหาร: ยอมเปิดตลาดและลดอุปสรรคที่ไม่ใช่ภาษีให้กับสินค้าเกษตรและปศุสัตว์จากสหรัฐฯ เช่น เนื้อหมู เนื้อวัว เนื้อสัตว์ปีก และเครื่องใน รวมถึงต้องทบทวนข้อจำกัดเรื่องการใช้สารเร่งเนื้อแดง (แรคโตพามีน) และปรับขั้นตอนการรับรองมาตรฐานสินค้านำเข้าให้สะดวกขึ้น
- ด้านแรงงาน: ยกระดับมาตรฐานกฎหมายแรงงาน การดูแลสิทธิ และสวัสดิการแรงงานให้เข้มงวดตามมาตรฐานสากล เพื่อลดความเสี่ยงจากการถูกใช้มาตรการกีดกันทางการค้า
- ด้านทรัพย์สินทางปัญญา: บังคับใช้กฎหมายและปราบปรามการละเมิดลิขสิทธิ์ สิทธิบัตร และสินค้าปลอมแปลงอย่างเด็ดขาด
- ด้านการค้าดิจิทัล: เปิดทางให้แพลตฟอร์มและธุรกิจออนไลน์ขนาดใหญ่ของสหรัฐฯ เข้ามาทำตลาดได้อย่างเสรีมากขึ้น รวมถึงพิจารณาข้อยกเว้นทางภาษีที่เกี่ยวข้อง
- ด้านโทรคมนาคมและการลงทุน: ผ่อนคลายข้อจำกัดเรื่องสัดส่วนการถือหุ้นของชาวต่างชาติในธุรกิจโทรคมนาคม เพื่อเปิดโอกาสให้บริษัทเทคโนโลยีและการสื่อสารของสหรัฐฯ เข้ามาขยายการลงทุนในไทย

.
ส่วนที่ 2: ข้อตกลงการจัดซื้อสินค้าและลงทุนในสหรัฐฯ เพิ่มเติม
เพื่อช่วยลดตัวเลขการขาดดุลการค้าให้สหรัฐฯ พึงพอใจ กรอบข้อตกลงได้ระบุแผนการจัดซื้อสินค้าและลงทุนของไทยไว้ดังนี้:
- สินค้าเกษตร: จัดซื้อข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ กากถั่วเหลือง และกากธัญพืช มูลค่าประมาณ 2,600 ล้านดอลลาร์สหรัฐต่อปี
- ผลิตภัณฑ์พลังงาน: จัดซื้อก๊าซธรรมชาติเหลว (LNG) น้ำมันดิบ และอีเทน มูลค่าประมาณ 5,400 ล้านดอลลาร์สหรัฐต่อปี
- อากาศยาน: แผนการจัดซื้อเครื่องบินโบอิ้ง (Boeing) จำนวน 80 ลำ มูลค่ารวม 1.88 หมื่นล้านดอลลาร์สหรัฐ เพื่อทดแทนฝูงบินของสายการบินแห่งชาติที่ชะลอการจัดซื้อมาตั้งแต่ช่วงการระบาดของโควิด-19
- การลงทุน: ส่งเสริมให้ภาคเอกชนไทยเข้าไปร่วมลงทุนในภาคพลังงานและเกษตรแปรรูปในสหรัฐอเมริกา
.
- มาตรการปกป้องเกษตรกรไทย และมุมมองความคุ้มค่าในภาพรวม
ต่อความกังวลของเกษตรกรและผู้เลี้ยงสัตว์ในประเทศ รัฐบาลระบุว่าได้วางมาตรการปกป้องสินค้าอ่อนไหวอย่างรัดกุมผ่านระบบโควตาและการควบคุมการนำเข้า เช่น:
- กรณีข้าวโพดเลี้ยงสัตว์: ไทยมีความต้องการใช้ปีละ 10 ล้านตัน แต่เกษตรกรในประเทศผลิตได้ 5 ล้านตัน รัฐบาลจะใช้ระบบโควตาบังคับให้โรงงานอาหารสัตว์ต้องรับซื้อผลผลิตของเกษตรกรไทยให้หมดก่อนในราคาที่เป็นธรรม จากนั้นจึงซื้อจากประเทศเพื่อนบ้าน และอนุญาตให้นำเข้าจากสหรัฐฯ เฉพาะส่วนที่ขาดเหลือเท่านั้น
- กรณีเนื้อหมู: หากจำเป็นต้องเปิดตลาด จะจำกัดสัดส่วนการนำเข้าในปริมาณที่น้อยมาก (ไม่ถึง 1% ของความต้องการในประเทศ) พร้อมระบบตรวจสอบแหล่งที่มาอย่างเข้มงวด
.
ในมุมมองของรัฐบาล การบรรลุข้อตกลง ART ถือเป็นทางเลือกเชิงยุทธศาสตร์ที่จำเป็นเพื่อรักษาฐานการส่งออกมูลค่า 2.37 ล้านล้านบาท และการจ้างงานกว่า 1.25 ล้านตำแหน่ง รวมถึงเป็นใบเบิกทางในการเจรจาขอลดอัตราภาษีตามมาตรา 301 (Section 301) ของสหรัฐฯ (ขอลดภาษีประเด็นแรงงานภาคบังคับจาก 12.5% เหลือ 10% และจำกัดเพดานภาษีประเด็นกำลังการผลิตส่วนเกินไม่ให้เกิน 19%) ตลอดจนการผลักดันให้สหรัฐฯ เพิ่มรายการสินค้าไทยที่ได้รับการยกเว้นภาษีเพิ่มเติมจากเดิมที่มีอยู่กว่า 2,000 รายการ
อย่างไรก็ตาม เนื่องจากรายละเอียดเชิงลึกของบัญชีรายการสินค้าและเงื่อนไขทางกฎหมายยังคงอยู่ระหว่างการจัดทำร่างฉบับสมบูรณ์และถูกปกปิดตามกติกาการเจรจาระหว่างประเทศ จุดชี้ขาดที่สำคัญจึงอยู่ที่ขั้นตอนถัดไป เมื่อรัฐบาลนำเรื่องเข้าสู่ การพิจารณาของ ครม. และเปิดเวทีประชาพิจารณ์ ซึ่งจะเป็นช่วงเวลาที่ภาคประชาชน เกษตรกร นักวิชาการ และภาคธุรกิจจะได้ตรวจสอบข้อมูลทั้งหมดอย่างโปร่งใส และร่วมกันแสดงความเห็นก่อนส่งต่อไปยังรัฐสภาเพื่อตัดสินใจขั้นสุดท้าย
.

.
ช่องทางติดตามข่าวสาร The Facts News ข่าวจริง:
- Website: the-facts-news.com
- Facebook: The Facts News FB
- Twitter (X): The Facts News TW
- Line Official Account: @057ywnqz หรือคลิก https://lin.ee/Zgh9WPnB
#ARTไทยสหรัฐ #ความตกลงการค้าต่างตอบแทน #ภาษีนำเข้าสหรัฐ #ส่งออกไทย #อนุทินชาญวีรกูล #ศุภจีสุธรรมพันธุ์ #โดนัลด์ทรัมป์ #ข่าวเศรษฐกิจ #TheFactsNews #เดอะแฟกต์นิวส์ #ข่าวจริง

