ด่วน อย.คุม”ปากกาลดน้ำหนัก” ต้องขายผ่านใบสั่งแพทย์ ป้องกันยาปลอม
อย. “ปากกาลดน้ำหนัก” (GLP-1) เป็น “ยาควบคุมพิเศษ” เริ่มบังคับใช้ 15 ก.ย. 69 บังคับขายผ่านใบสั่งแพทย์ ป้องกันยาปลอม-ใช้ผิดวิธี
ภญ.สุภัทรา บุญเสริม เลขาธิการคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) เปิดเผยว่า สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) ประกาศมาตรการคุมเข้มการจำหน่ายยากลุ่ม GLP-1 Receptor Agonists (ชนิดฉีด) หรือที่รู้จักกันในชื่อ “ปากกาฉีดลดน้ำหนัก” (เช่น Liraglutide และ Semaglutide) โดยยกระดับให้เป็น “ยาควบคุมพิเศษ” ตามประกาศกระทรวงสาธารณสุข ฉบับที่ 58 มีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 15 กันยายน 2569 เป็นต้นไป เพื่อแก้ไขปัญหากระแสการนำยาไปใช้ลดน้ำหนักผิดวิธีโดยไม่ผ่านการดูแลของแพทย์ การโฆษณาเกินจริง ตลอดจนการลักลอบขายยาปลอมและยาไม่ได้ขึ้นทะเบียนผ่านช่องทางออนไลน์
เหตุผลในการยกระดับและการควบคุม
ยากลุ่ม GLP-1 มีข้อบ่งใช้หลักสำหรับ รักษาโรคเบาหวานชนิดที่ 2 และบางตำรับได้รับอนุญาตให้ใช้ ควบคุมน้ำหนักในผู้มีภาวะอ้วน อย่างไรก็ตาม ปัจจุบันพบว่ามีการนำไปใช้อย่างไม่เหมาะสมโดยขาดการประเมินจากแพทย์ ซึ่งเสี่ยงต่อเกิดผลกระทบและอันตรายร้ายแรงต่อสุขภาพ:
- อันตรายจากการใช้ยาผิดวิธี: หากใช้ยาเองโดยไม่คำนวณขนาดยาที่ถูกต้อง อาจเกิดภาวะคลื่นไส้ อาเจียน น้ำตาลในเลือดตกอย่างรวดเร็ว เกิดอาการโยโย่เอฟเฟกต์ (Yoyo Effect) รวมถึงภาวะน้ำหนักลดลงโดยที่กล้ามเนื้อและไขมันสลายตัวผิดปกติ
- ความเสี่ยงจากยาปลอม: ยาที่ลักลอบนำเข้า ยาที่ไม่ทราบแหล่งที่มา หรือยาปลอมที่ซื้อขายผ่านออนไลน์ หากฉีดเข้าสู่ร่างกายอาจส่งผลร้ายแรงถึงชีวิต
มาตรการสำคัญของ อย. และระบบ Track & Trace
อย. ยืนยันว่า ยกระดับความเข้มงวดครั้งนี้ ไม่ได้ทำให้ผู้ป่วยเข้าถึงยาได้ยากขึ้น โดยบริษัทยายืนยันว่าได้กระจายยาไปยังโรงพยาบาล คลินิก และร้านขายยาอย่างทั่วถึงและเพียงพอ พร้อมดำเนินมาตรการกำกับดูแลเชิงรุก ดังนี้:
- ขายผ่านใบสั่งแพทย์เท่านั้น: การซื้อยาในร้านขายยาแผนปัจจุบันต้อง มีใบสั่งแพทย์ และดำเนินการ ส่งมอบยาโดยเภสัชกร เท่านั้น
- ระบบติดตามเส้นทางยา (Track & Trace): อย. ร่วมมือกับบริษัทยานำเข้าและจัดจำหน่าย ใช้ระบบสติกเกอร์สแกนตรวจสอบ
- สำหรับผู้ป่วย: สามารถสแกนสติกเกอร์บนกล่องยาเพื่อตรวจสอบว่าเป็นยาจริงหรือไม่ หากเป็นยาปลอมหรือมีความผิดปกติ ระบบจะแสดงแถบสีเตือน (สีแดงหรือสีส้ม)
- สำหรับหน่วยงาน: ข้อมูลการสแกนจะเชื่อมโยงกลับไปยังฐานข้อมูลของ อย. และบริษัทผู้ผลิต เพื่อติดตามเส้นทางยาตั้งแต่การนำเข้า การจัดเก็บ การกระจาย จนถึงจุดจ่ายยาให้แก่ผู้ป่วยทั่วประเทศ
- การปราบปรามช่องทางออนไลน์และจริยธรรมบุคลากร: อย. ทำงานร่วมกับแพลตฟอร์มออนไลน์ทุกช่องทางเพื่อกวดขันการขายผิดกฎหมาย รวมทั้งประสานงานกับสภาวิชาชีพทางการแพทย์ดูแลด้านจรรยาบรรณของอินฟลูเอนเซอร์ที่เป็นบุคลากรทางการแพทย์อย่างใกล้ชิด
บทลงโทษสำหรับผู้ฝ่าฝืนกฎหมาย
อย. ได้ประสานความร่วมมือกับตำรวจคุ้มครองผู้บริโภค (บก.ปคบ.), ตำรวจนครบาล, กรมสอบสวนคดีพิเศษ (DSI) และกรมศุลกากร เพื่อสืบสวนและจับกุมผู้กระทำผิดอย่างเด็ดขาด โดยมีบทลงโทษดังนี้:
| ฐานความผิด | บทลงโทษทางกฎหมาย |
| ร้านยา/สถานพยาบาล ขายยาควบคุมพิเศษโดยไม่มีใบสั่งแพทย์ | จำคุกไม่เกิน 5 ปี หรือปรับไม่เกิน 10,000 บาท |
| นำเข้าหรือขายยาที่ไม่ได้ขึ้นทะเบียนตำรับ (ยาหิ้ว/ยาปลอม) | จำคุกไม่เกิน 3 ปี หรือปรับไม่เกิน 5,000 บาท |
| โฆษณาขายโดยไม่ได้รับอนุญาต / อวดอ้างสรรพคุณเกินจริง | ปรับสูงสุด 100,000 บาท |
ข้อแนะนำสำหรับประชาชน
ประชาชนที่มีความจำเป็นต้องใช้ยากลุ่ม GLP-1 ทั้งเพื่อการรักษาโรคเบาหวานหรือการควบคุมน้ำหนัก ควรปรึกษาแพทย์ในสถานพยาบาลหรือคลินิกที่ได้มาตรฐานเพื่อรับการประเมินร่างกายอย่างถูกต้อง และซื้อยาจากร้านขายยาที่มีเภสัชกรปฏิบัติการพร้อมใบสั่งแพทย์เท่านั้น ห้ามสั่งซื้อยาฉีดลดน้ำหนักผ่านช่องทางออนไลน์หรือโซเชียลมีเดียโดยเด็ดขาด เพื่อความปลอดภัยสูงสุดต่อชีวิตและสุขภาพ
ช่องทางติดตามข่าวสาร The Facts News ข่าวจริง:
- Website : the-facts-news.com
- Facebook : The Facts News FB
- Twitter (X) : The Facts News TW
- Line Official Account : @057ywnqz หรือคลิก https://lin.ee/Zgh9WPnB
#ปากกาลดน้ำหนัก #ยาควบคุมพิเศษ #อย #GLP1 #Semaglutide #Liraglutide #เตือนภัยยาปลอม # TrackAndTrace #TheFactsNews #เดอะแฟกต์นิวส์ #ข่าวจริง
