เกิดอะไรขึ้นกับโลก ปี 69 แผ่นดินไหวใหญ่แล้ว 11 ครั้ง ไทยเสี่ยงแค่ไหน
เกิดอะไรขึ้นกับโลกของเรา ปี 69 นี้ แผ่นดินไหวใหญ่แล้ว 11 ครั้งทั่วโลก และ “ประเทศไทยกำลังเผชิญความเสี่ยงมากน้อยเพียงใด?”
[The Facts News] ภาพรวมสถานการณ์ภัยธรรมชาติทั่วโลกในปี 2569 กำลังได้รับความสนใจอย่างกว้างขวาง หลังการรายงานสถิติเหตุการณ์แผ่นดินไหวขนาดใหญ่ระดับ 7.0 ขึ้นไป ที่เกิดขึ้นถี่ถึง 11 ครั้งในหลากหลายภูมิภาคทั่วโลก ความผันผวนทางธรณีวิทยานี้สร้างความกังวลใจให้แก่ประชาชนไม่น้อยว่า “เกิดอะไรขึ้นกับโลกของเรา?” และ “ประเทศไทยกำลังเผชิญความเสี่ยงมากน้อยเพียงใด?”
ล่าสุด สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) ร่วมกับ ศูนย์วิจัยแผ่นดินไหวแห่งชาติ (EARTH) จึงได้รวบรวมและวิเคราะห์ข้อมูลทางวิทยาศาสตร์อย่างรอบด้าน เพื่อตีแผ่ความจริงเบื้องหลังปรากฏการณ์ธรรมชาติ พร้อมประเมินสถานการณ์ความเสี่ยงของไทย ตลอดจนแนะแนวทางการเตรียมพร้อมรับมืออย่างถูกวิธี เพื่อเปลี่ยนความตื่นตระหนกให้เป็นความตระหนักรู้อย่างรับมือได้
สรุปข้อมูลแผ่นดินไหวใหญ่ 11 ครั้งทั่วโลก (ปี 69)
จากการรวบรวมข้อมูลทางสถิติถึงวันที่ 15 สิงหาคม 2569 พบเหตุการณ์แผ่นดินไหวขนาดใหญ่ระดับ 7.0 ขึ้นไป เกิดขึ้นรวมทั้งสิ้น 11 ครั้ง ในพื้นที่ 9 ประเทศและภูมิภาค โดยมีรายละเอียดตามลำดับเหตุการณ์ ดังนี้:
| ครั้งที่ | วันที่เกิดเหตุ | ประเทศ/พื้นที่ | ขนาด (Magnitude) | รายละเอียดและผลกระทบสำคัญ |
| 1 | 22 กุมภาพันธ์ 2569 | มาเลเซีย | 7.1 | เกิดในบริเวณแนวรอยต่อแผ่นธรณีภาค |
| 2 | 24 มีนาคม 2569 | ตองกา | 7.5 | เกิดในเขตรอยพับมุดตัวมหาสมุทรแปซิฟิก |
| 3 | 30 มีนาคม 2569 | วานูอาตู | 7.3 | ศูนย์กลางอยู่ในทะเลลึก บริเวณวงแหวนแห่งไฟ |
| 4 | 1 เมษายน 2569 | อินโดนีเซีย | 7.4 | เกิดจากแนวรอยเลื่อนเคลื่อนตัวในเขตรอยต่อแผ่นธรณี |
| 5 | 20 เมษายน 2569 | ญี่ปุ่น | 7.4 | เกิดจากการมุดตัวของแผ่นแปซิฟิก |
| 6 | 7 มิถุนายน 2569 | ฟิลิปปินส์ | 7.8 (สูงสุด) | เป็นเหตุการณ์ที่รุนแรงที่สุดในปี 2569 |
| 7 | 24 มิถุนายน 2569 | เวเนซุเอลา | 7.2 | แผ่นดินไหวรุนแรงในอเมริกาใต้ |
| 8 | 24 มิถุนายน 2569 | เวเนซุเอลา | 7.5 | เหตุการณ์ต่อเนื่องในวันเดียวกัน |
| 9 | 17 กรกฎาคม 2569 | เม็กซิโก | 7.3 | เกิดจากรอยต่อแผ่นธรณีฝั่งแปซิฟิกตะวันออก |
| 10 | 10 สิงหาคม 2569 | โคลอมเบีย | 7.4 | ปลดปล่อยพลังงานลึกลงไปในชั้นเปลือกโลก |
| 11 | 15 สิงหาคม 2569 | อินโดนีเซีย (ฟลอเรส) | 7.7 (ล่าสุด) | เกิดเวลา 04.58 น. (เวลาไทย) มีอาคารเสียหายหลายแห่ง และตรวจพบคลื่นสึนามิขนาดเล็ก 14-94 ซม. บริเวณชายฝั่ง |
ตีแผ่ปรากฏการณ์: เกิดอะไรขึ้นกับโลก?
จากการวิเคราะห์ทางวิทยาศาสตร์และธรณีวิทยา การเกิดแผ่นดินไหวถี่ขึ้นในหลายภูมิภาคมีคำอธิบายสำคัญ ดังนี้:
- กระจุกตัวตาม “วงแหวนแห่งไฟแปซิฟิก” (Ring of Fire): การเกิดแผ่นดินไหวไม่ได้เกิดขึ้นแบบสุ่ม แต่มักเกิดขึ้นตามแนวรอยต่อแผ่นธรณีภาค (Plate Boundaries) ซึ่งเป็นจุดที่แผ่นเปลือกโลกชนกัน มุดตัว แยกออกจากกัน หรือเลื่อนผ่านกัน การสะสมและปลดปล่อยพลังงานตามแนวรอยเลื่อนจึงทำให้บริเวณนี้เกิดแผ่นดินไหวและภูเขาไฟระเบิดบ่อยครั้งกว่าพื้นที่ภายในแผ่นธรณี
- ความเข้าใจเรื่อง “ขนาด” (Magnitude) vs “ความรุนแรง” (Intensity):
- ขนาด (Magnitude): หมายถึง พลังงานที่ปลดปล่อยออกมาจากแหล่งกำเนิด ปัจจุบันใช้มาตรา โมเมนต์แมกนิจูด (Mw) เป็นหลัก แทนการเรียกว่า “ริกเตอร์”
- ความรุนแรง (Intensity): หมายถึง ระดับการสั่นสะเทือนที่รู้สึกได้ในแต่ละพื้นที่ ซึ่งขึ้นอยู่กับระยะห่างจากศูนย์เกิด ความลึก สภาพชั้นดิน/หิน และโครงสร้างของอาคาร
- การปรับตัวเลขขนาดทางวิทยาศาสตร์: ประกาศระยะแรกอาจมีตัวเลขต่างจากข้อมูลที่ปรับปรุงภายหลัง (เช่น ประกาศแรกรายงาน 7.5 ก่อนจะปรับเป็น 7.7 เมื่อได้รับข้อมูลสถานีตรวจวัดเพิ่มขึ้น) ซึ่งเป็นการปรับค่าทางวิทยาศาสตร์ให้แม่นยำขึ้น ไม่ใช่เหตุการณ์คนละครั้ง
- กลไกการเกิดสึนามิ: แผ่นดินไหวใต้ทะเลขนาดใหญ่ไม่ได้ทำให้เกิดสึนามิทุกครั้ง การเกิดสึนามิต้องมีปัจจัยจากการขยับตัวของรอยเลื่อนในแนวดิ่งอย่างฉับพลัน จนทำให้มวลน้ำทะเลปริมาณมหาศาลถูกดันหรือเคลื่อนตัวออกไป
🇹🇭 ประเทศไทยมีโอกาสและผลกระทบมากน้อยแค่ไหน?
- ประเมินผลกระทบจากเหตุการณ์ล่าสุด (ฟลอเรส อินโดนีเซีย): ศูนย์เตือนภัยพิบัติแห่งชาติประเมินว่า เหตุการณ์แผ่นดินไหวขนาด 7 บริเวณฟลอเรส อยู่ห่างจากประเทศไทยประมาณ 3,373 กิโลเมตร ไม่มีผลกระทบต่อประเทศไทย ประชาชนไม่ต้องตื่นตระหนกหรืออพยพ
- ความเสี่ยงภายในประเทศ: ประเทศไทยมี กลุ่มรอยเลื่อนมีพลัง 16 กลุ่ม กระจายตัวอยู่ในพื้นที่ภาคเหนือ ภาคตะวันตก และภาคใต้ ซึ่งต้องมีการเฝ้าระวังและเตรียมความพร้อมอย่างสม่ำเสมอ
- ปรากฏการณ์แผ่นดินไหวระยะไกลกับอาคารสูง: พื้นที่ดินอ่อนหรือชั้นดินลุ่มน้ำ (เช่น กรุงเทพฯ และปริมณฑล) มีคุณสมบัติขยายแรงสั่นสะเทือนคาบยาวได้ ส่งผลให้ประชาชนที่อยู่อาศัยหรือทำงานบนอาคารสูงรับรู้ถึงการแกว่งตัวของอาคารได้ชัดเจน แม้ศูนย์กลางแผ่นดินไหวจะอยู่ไกลก็ตาม
6 แนวทางเตรียมพร้อมรับมือสำหรับคนไทย
- ห้ามตีความว่าโลกกำลังจะอวสาน หรือแผ่นดินไหวใหญ่จะเกิดในไทยทันที: แผ่นดินไหวทั่วโลกไม่ได้เป็นสัญญาณพยากรณ์ว่าไทยจะเกิดแผ่นดินไหวตาม ปัจจุบันวิทยาศาสตร์ยังไม่สามารถระบุวัน เวลา และสถานที่เกิดล่วงหน้าได้อย่างแม่นยำ ควรติดตามข่าวสารจากหน่วยงานราชการ เช่น กรมอุตุนิยมวิทยา กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย และศูนย์เตือนภัยพิบัติแห่งชาติเท่านั้น
- ปฏิบัติตามหลัก “หมอบ–ป้อง–เกาะ” เมื่อเกิดแรงสั่นสะเทือน: หมอบลงกับพื้น หลบใต้โต๊ะที่แข็งแรง ป้องกันศีรษะและลำคอ อยู่ห่างจากกระจก ตู้ หรือของหนักที่อาจหล่นใส่ ห้ามวิ่งกรูไปที่บันได และห้ามใช้ลิฟต์โดยเด็ดขาด เมื่อการสั่นสะเทือนหยุดลงจึงค่อยออกจากอาคารอย่างเป็นระเบียบ
- การรับมือของผู้ที่อยู่อาศัยบนอาคารสูง: ตั้งสติ หลีกเลี่ยงหน้าต่างและวัตถุแขวน เมื่อการสั่นสะเทือนหยุดลง ให้ตรวจสอบรอยแตกร้าวของเสา คาน ระบบไฟฟ้า ก๊าซ และลิฟต์ ไม่ควรรีบกลับเข้าอาคารที่มีความเสียหายจนกว่าผู้เชี่ยวชาญจะตรวจสอบความปลอดภัย
- เฝ้าระวังภัยสึนามิบริเวณชายฝั่งอันดามัน: ประชาชนและนักท่องเที่ยวต้องสังเกตสัญญาณธรรมชาติ เช่น รู้สึกถึงแผ่นดินไหวรุนแรงหรือสั่นนาน น้ำทะเลลดระดับหรือเพิ่มขึ้นอย่างผิดปกติ หรือได้ยินเสียงคำรามจากทะเล ให้รีบหนีขึ้นที่สูงหรือเข้าไปในแผ่นดินทันทีโดยไม่ต้องรอประกาศเตือน
- เตรียมกระเป๋าฉุกเฉิน (Go Bag) ดำรงชีวิต 72 ชั่วโมง: จัดเตรียมน้ำดื่ม อาหารแห้ง ยาประจำตัว ชุดปฐมพยาบาล ไฟฉาย นกหวีด พาวเวอร์แบงก์ และเอกสารสำคัญ พร้อมตกลงจุดนัดพบของคนในครอบครัว
- ยึดตรึงเฟอร์นิเจอร์และซ้อมแผนเผชิญเหตุ: ยึดตู้ ชั้นวางของ และเครื่องใช้ไฟฟ้าหนักเข้ากับผนังบ้าน ไม่วางของหนักไว้เหนือหัวเตียง พร้อมร่วมซ้อมแผนป้องกันภัยในชุมชนและที่ทำงานอย่างสม่ำเสมอ
“เราอาจหยุดแผ่นดินไหวไม่ได้ แต่เราสามารถลดความสูญเสียได้ ด้วยความรู้ การเตรียมพร้อม และการลงมือทำตั้งแต่วันนี้” — ผศ.ปัญจพาณ์ สุขโข สถาบันการพยาบาลศรีสวรินทิรา สภากาชาดไทย
ช่องทางติดตามข่าวสาร The Facts News ข่าวจริง:
- Website : the-facts-news.com
- Facebook : The Facts News FB
- Twitter (X) : The Facts News TW
- Line Official Account : @057ywnqz หรือคลิก https://lin.ee/Zgh9WPnB
#แผ่นดินไหว #สึนามิ #วช #NRCT #ศูนย์วิจัยแผ่นดินไหวแห่งชาติ #EARTHThailand #วงแหวนแห่งไฟ #เตือนภัยพิบัติ #เตรียมพร้อมรับมือ #GoBag #TheFactsNews #เดอะแฟกต์นิวส์ #ข่าวจริง
