ชำแหละเชิงลึก การแก้ไขครั้งใหญ่ พ.ร.บ.สลาก ใครได้-ใครเสียประโยชน์

ชำแหละข้อมูลเชิงลึก การแก้ไขกฎหมายครั้งใหญ่ แก้ไข พ.ร.บ.สลาก ของสำนักงานสลากฯ มีเป้าหมายเพื่ออะไร การผลิตภัณฑ์ใหม่ การให้สัมปทาน ใครได้ ใครเสียประโยชน์

ผู้สื่อข่าวรายงานว่า จากกรณีสำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาล กำลังเปิดรับฟังความคิดเห็นแก้ไขกฎหมาย พ.ร.บ.สำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาล พ.ศ. … เริ่มตั้งแต่วันที่ 15-29 ก.ย.นี้นั้น ทีมข่าว The FACTS ข่าวจริงได้มีการติดตาม สาระสำคัญของการแก้กฎหมายครั้งใหญ่ครั้งนี้

เป้าหมาย เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการดำเนินงาน เนื่องจากกฎหมายปัจจุบันบางส่วนไม่สอดคล้องกับสภาพการณ์ปัจจุบัน และไม่สามารถป้องปรามการกระทำผิดได้ เช่น การจำหน่ายเกินราคา การปลอมแปลง การขายผ่านช่องทางที่ผิดกฎหมายและการกระทำอื่นๆ ที่สร้างความเสียหายแก่ประชาชน

“การแก้ไข พ.ร.บ.สลากฯครั้งนี้ เกิดขึ้นตามนโยบาย สมัยรัฐบาลแพทองธาร ชินวัตร ทำให้ สำนักงานสลากฯ ต้องเปิดประชาพิจารณ์แก้กฎหมายตามกระบวนการตามมาในปัจจุบัน อย่างไรก็ตาม ภายหลังสิ้นสุดรับฟังความเห็นแล้ว สำนักงานสลากฯ จะต้องรวบรวมความเห็น นำเสนอต่อคณะกรรมการสลากฯ และสุดท้ายจะเดินหน้าแก้ไขกฎหมายหรือไม่ เป็นอำนาจการตัดสินใจของรัฐบาลชุด อนุทิน ชาญวีรกุล”

นอกจากนี้ การแก้ไข ยังต้องการเพิ่มประสิทธิภาพในการกำกับดูแลและการแก้ปัญหาการขายสลากเกินราคาโดยเฉพาะการเข้ามาควบคุมผู้ขายช่วงหรือแพลตฟอร์มออนไลน์ที่เป็นตัวกลางให้มีการขายสลากเกิน 80 บาท ส่วนการแก้กฎหมายอื่นๆ เช่น อำนาจการออกผลิตภัณฑ์ใหม่นั้น เป็นการทำตามตัวชี้วัด ของสมาคมสลากกินแบ่งโลก เท่านั้น แต่สุดท้ายเรื่องการแก้กฎหมายเป็นอำนาจของ ครม.ในการตัดสินใจอีกครั้ง

สาระสำคัญของการแก้กฎหมายแบ่งได้ ดังนี้

ส่วนที่ 1

การเพิ่มอำนาจให้สำนักงานสลากฯ กำกับดูแลธุรกิจสลากได้ครบวงจร ปัจจุบันสำนักงานสลากฯทำได้เป็นผู้พิมพ์ จัดจำหน่าย ออกรางวัล และให้เงินรางวัล ให้สามารถกำกับดูแล และลงโทษผู้ขายสลากได้ทั้งระบบ ไม่ว่าจะเป็นผู้ขายรายย่อย ยี่ปัวะ แพลตฟอร์มออนไลน์ ที่นำลอตเตอรี่ไปขายต่อ โดยกฎหมายต้องการให้ผู้ขายทั้งหมดจะต้องขออนุญาตจากสำนักงานสลากฯ ก่อนขาย เพื่อช่วยแก้ปัญหาสลากเกินราคา หรือการขายต่อ ขายช่วง จนทำให้สลากแพงเกินจริง 80 บาท
อย่างไรก็ตาม อาจกำหนดเงื่อนไข ยกเว้นให้ผู้ค้ารายย่อย คนเดินขายเร่ ขายต่อไปได้โดยไม่ต้องขออนุญาต แต่ในส่วนของผู้ค้ารายใหญ่ ยี่ปัวะ แพลตฟอร์มออนไลน์ จะต้องขออนุญาตทุกรายพร้อมกับปฏิบัติตามเงื่อนไข เช่น ห้ามขายเกิน 80 บาท ใครขายเกินจะไม่ได้รับใบอนุญาต เป็นต้น
มีการเพิ่มบทลงโทษสำหรับผู้ฝ่าฝืน เช่น หากกระทำผิดจะมีความผิดทางอาญา ตาม พ.ร.บ.พนัน ด้วย จากปัจจุบันที่มีโทษปรับเพียงเล็กน้อยเท่านั้น

ส่วนที่ 2

การให้สำนักงานสลากฯ สามารถออกผลิตภัณฑ์สลากใหม่ ได้โดยไม่ต้องอยู่ในกรอบเงินรางวัล 60% เพราะปัจจุบันการออกลอตเตอรี่ สลากดิจิทัล สลาก3หลัก หรือเอ็น3 หรือสลากประเภทอื่นๆ ในอนาคต หากทำขายแล้ว ถูกกำหนดสัดส่วนยอดขายแบ่งเป็น 3 ส่วน ได้แก่ เงินรางวัล 60% นำส่งเข้ารัฐ 23% และที่เหลือค่าบริการ 17%
ดังนั้น การแก้กฎหมายใหม่นี้ จะปลดล็อกเพดานเงินรางวัล 60% เพิ่มเป็นแบบไม่จำกัด รวมถึงกรณีไม่มีใครถูกรางวัล สามารถสะสมเงินรางวัลเป็นแจ็กพอตใหญ่ เหมือนลอตโต้ต่างประเทศ ที่มีเงินรางวัลสะสมเป็นหมื่นล้านได้
การปลดล็อกครั้งนี้ เพื่ออำนวยความสะดวกให้การออกสลากอื่นๆ ได้ง่ายขึ้น มีรางวัลจูงใจกว่าเดิม สามารถแข่งขันกับการพนันใต้ดินได้ แต่ขอเสียเจ้ามือหรือสำนักงานสลากฯ เอง อาจมีโอกาสขาดทุนได้ในบางงวด หากมีคนถูกรางวัลเยอะๆ
อย่างไรก็ตาม การออกผลิตภัณฑ์สลากใหม่ทุกประเภท จะต้องอยู่ในกรอบของสมาคมสลากกินแบ่งโลก (World Lottery Association : WLA) ที่กำหนดไว้ 5 ประเภท 1.สลากลอตโต้ 2.สลากตัวเลขหรือ หวยสองตัว สามตัว สลากแบบรู้ผลทันทีหรือสลากขูด 4.ลอตเตอรี่ และ 5.สลากกีฬา

ส่วนที่ 3

การให้อำนาจสำนักงานสลากฯ จัดตั้งบริษัทลูก เข้าร่วมทุน หรือถือหุ้นกับเอกชน ในการดำเนินธุรกิจเกี่ยวข้อง หรือสนับสนุนภารกิจตามวัตถุประสงค์ของสำนักงานสลากฯ
นอกจากนี้ ยังให้สำนักงานสลากฯ สามารถให้สัมปทานกิจการของสลากทั้งหมดหรือบางส่วนแก่ภาคเอกชน ไปเป็นผู้ผลิต จำหน่าย และจ่ายเงินรางวัล โดยมีการจ่ายค่าสัมปทานหรือส่วนแบ่งรายได้กลับคืนมา
เนื่องจากเกมบางประเภท สำนักงานสลากฯ อาจไม่มีความเชี่ยวชาญ และมีความเสี่ยงขาดทุน เช่น ลอตโต้ สลากตัวเลข หรือสลากกีฬา เป็นต้น สำนักงานสลากฯ ก็สามารถเลือกให้สัมปทานแก่เอกชน โดยมีรายรับจากค่าสัมปทาน หรือส่วนแบ่งรายได้กลับคืนมาได้

ผลกระทบข้อดี-ข้อเสีย

แนวโน้มจะทำให้สำนักงานสลากการที่ออกผลิตภัณฑ์มากขึ้น หรือขยายสัมปทานให้ภาคเอกชนเข้ามาทำสลากเพิ่มเติม ไม่ว่าจะเป็นสลากลอตโต สลากกีฬา อาจกระทบทำให้ผู้ค้าสลากปัจจุบัน มียอดลดลงได้
ทำให้สำนักงานสลากฯ มีอำนาจบริหารจัดการธุรกิจสลากแบบเบ็ดเสร็จเด็ดขาด ดูแลทั้งระบบ ทำให้ผู้ค้าแพลตฟอร์มออนไลน์จะอยู่ได้ยาก
สำนักงานสลากฯ มีโอกาสรับรายได้นำส่งรัฐบาลได้สูงขึ้น เพราะจะมีรายได้จากการขายสลาก รวมถึงการให้สัมปทาน ตลอดจนการออกผลิตภัณฑ์เกมใหม่ออกมา
อาจเกิดแรงต้านจากสังคมในข้อหามอมเมาประชาชน ทำให้ชาวบ้านมีโอกาสเข้าถึงการพนันได้ง่ายขึ้น